NỢ MÙA

Anh buộc lại chút gió mùa đã thổi

Trong một vòm kỷ niệm đã đi qua

Nghe tiếng gió thì thầm trên mái lá

Lòng anh thêm một nỗi nợ mùa.

Nợ một chiều em mãi đi xa

Anh dừng lại giữa một trời thương nhớ

Biết trái tim giận hờn vô cớ

Để thời gian đọng dưới gót chân mình.

Có phải anh đã mang kiếp đa tình

Lúc mùa sang thấy mình nặng nợ

Trái tim thêm một lần sắp vỡ

Bởi yêu em suốt đời nợ với mùa.

Một mùa thôi dẫu có bao nhiêu

Là nước mắt, nỗi buồn anh phải trả

Để trái tim không một lần dối trá

Nói lời yêu khi gió đã nghịch mùa.

Một lần thôi, rồi thời gian sẽ trôi

Dẫu chân anh có ngàn năm đứng lại

Buộc chút gió ở bên mình mãi mãi

Biết mong manh và anh sẽ nợ mùa.

                                                                             31.12.2010

NỊNH VỢ

Em đã là bạn gái của riêng anh

Vào một chiều gió mùa khẽ thổi

Mình trao nhau ánh nhìn bối rối

Ly cà phê những giọt đắng ngọt ngào

Em đã thành vợ của riêng anh

Trong một mùa yêu thương tràn ngập

Tự khi nào mùa đông ấm áp

Bữa cơm chiều ánh mắt vẫn trao nhau

Em đã thành mẹ đẻ của con anh

Vào một đêm anh trăng tròn bên gối

Tiếng khóc trẻ vỡ òa đêm tối

Những yêu thương không nói nên lời.

Em sẽ là bà ngoại của cháu anh

Vào một ngày chúng mình thêm tuổi

Mái tóc nào đã pha màu muối

Tiếng yêu thương nói mãi vẫn ngượng ngùng

...

THỀM NHÀ CÓ HOA

Đi chùa, lễ Phật

Một ngày mùa hè. Bầu trời và không gian được tắm mát bằng trận mưa rào đêm qua. Lòng người cũng như dịu xuống, nhẹ nhàng hơn và mát mẻ hơn. Tôi đi chùa, lễ Phật.

Mấy ngày này đang là tuần lễ Phật đản. Tức là ngày Đức Phật được sinh ra (ngày 15/4 âm lịch). Đây là ngày đại lễ của đạo Phật, Nó tương ứng với ngày Noel của đạo Thiên chúa. Phật giáo là một tôn giáo phát triển ở Việt Nam.

Chẳng cần nói những điều to tát về giáo lý, giáo luật; về quê hương Đức Phật; về quá trình tu khổ hạnh của người để trở thành chính quả, để trở nên đại từ, đại bi. Hãy nói về những điều thật gần gũi.

Bạn đã đi chùa Bái Đính, thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên, Yên Tử, chùa Hương chưa? Tôi từng được đi đến một vài nơi trong số đó. Đó là những cơ sở thờ tự của đạo Phật. Thông thường chúng ta đến đó với tư cách là khách du lịch văn hoá, thưởng thức những công trình kiến trúc đẹp, thiên nhiên, núi non hùng vĩ. Và trong chuyến du lịch đó, thể nào bạn chẳng chắp tay, thành tâm cầu ước một điều gì đó cho riêng mình, cho người thân. Nghĩa là bạn đang có một niềm tin vào Phật giáo đấy.

Bạn từng một lần đến một ngôi chùa gần thôi có thể ở huyện bạn, xã bạn, xóm bạn hay thậm chí là ngay gần nhà bạn để thắp hương làm lễ và cầu mong những điều tốt đẹp. Nghĩa là bạn đang cũng đang bị ảnh hưởng bởi giáo lý của đạo Phật đấy.

Bạn đang buồn bực, thù hận, oán ghét một ai đó hay nhiều người nào đó thì Phật giáo khuyên bạn rằng: hãy "từ bi hỉ xả". Tức là hãy khoan dung, độ lượng và tha thứ.

Bạn tin rằng mọi điều ác rồi sẽ phải trả giá, những người ăn ở thất đức sẽ phải chịu hậu quả thì đó cũng chính là ảnh hưởng bởi thuyết "nhân quả" của đạo Phật đấy.

Có thể một số bạn trẻ đã hoặc sẽ là chủ nhân của những lễ "cắt tiền duyên". Với ý nghĩa là "kiếp trước" đã trót có tình duyên với một ai đó, đến "kiếp này" món nợ tình duyên đó vẫn chưa trả hết nên chưa thể bén được duyên nơi trần thế (nói gọn là chưa lấy được vợ, chồng hay "ế"). Đó là niềm tin ở Phật giáo đấy.

Tất nhiên với những điều trên nếu bạn từng hoặc sắp làm thì bạn cũng chưa thể được gọi là tín đồ được. Chỉ là người có niềm tin nhưng trong lý lịch của bạn, mục tôn giáo vẫn chỉ được ghi là "không" mà thôi.

Mấy ngày này trời đang mưa, có những trận mưa rất to. Người ta tin rằng trong tuần lễ Phật đản, năm nào trời cũng mưa, thậm chí mưa rất to như năm nay. Đó là đức Phật đang được tắm. (Nên mới có nghi lễ "tắm Phật" ở các chùa trong tuần lễ Phật đản).

Tôi đi lễ Phật ở một ngôi chùa ngay trên huyện mình. Nó khá cổ kính và được cho là rất linh thiêng. Cũng chắp tay cầu khấn cho riêng mình vài điều, cho gia đình và người thân với sự thành tâm rất lớn. Người coi sóc việc chùa đã đặt lễ và làm thủ tục cầu xin cho tôi. Bà xóc "đĩa âm dương", kết quả là "đồng xấp, đồng ngửa" tức là những điều cầu xin đã được lắng nghe. Uống vài chén nước nhà chùa, thăm một vòng quanh sân, lòng nhẹ nhàng, thanh tịnh.

Đến khi tôi chuẩn bị ra về, bỗng bắt gặp một dáng người mảnh mai, nhỏ nhắn; một mái tóc đen nhưng đã điểm vài sợi bạc được cặp gọn gàng; một cặp mắt biết cười và khoé miệng lúc nào cũng thường trực một nụ cười; khuôn mặt sáng và hiền như từ xưa đến nay vẫn thế. Đó là cô giáo chủ nhiệm cấp 3 của tôi. Tôi tiến lại gần trước mặt cô. Tôi không "chào cô ạ". Hai tay tôi nắm bờ vai nhỏ của cô: "U cũng đi lễ chùa à?". Cô giật mình nhưng nhận luôn ra tôi dù tôi đã già và xấu đi đáng kể. Một phút ngắn ngủi thôi nhưng lòng tôi lại hiện về bao nhiêu cảm xúc.

Tôi hỏi han cô và kể cô nghe về vài thông tin về lớp cũ. Giọng nói của cô vẫn nhẹ nhàng như thế. Trong suốt lúc trò chuyện cô luôn cười bằng giọng cười thân quen như hôm qua thôi. Tôi chia tay cô mà không quên xin số điện thoại. Ra về thấy lòng ấm áp trong một buổi sáng ngày hè.

Tôi không phải là một tín đồ của Đạo phật, tôi chỉ là một người có niềm tin vào những điều tốt đẹp. Và tôi chỉ muốn nói rằng: Trong những bộn bề lo toan của cuộc sống, bạn nên giành cho mình những phút yên bình trong tâm. Không nhất thiết phải đi chùa, lễ phật như tôi. Những sau những khoảng khắc như vậy, bạn sẽ thấy lòng nhẹ hơn, tạm quên đi những ồn ào, những lo toan thậm chí là những đấu tranh giành giật của cuộc sống.

                                                                Mùa VU LAN năm 2010

Con xin lỗi bố

(Viết tặng em: Dương Ngọc Đức)

Những ngày này, bạn bè của con đều đang dồn hết tâm sức thực hiện một bước ngoặt quan trọng trong đời. Đó là kỳ thi đại học. Con cũng thế. Nhưng khác với các bạn, con còn có thêm một việc nữa là nén những giọt nước mắt thật đắng, thật cay vào trong lòng.

Mẹ vẫn dạy con rằng: là một chàng trai thì không nên khóc, phải biết nén nước mắt vào bên trong để hành động. Nhưng xin lỗi mẹ, con đã không làm được như thế.

Con may mắn được sinh ra trong một gia đình có cả bố và mẹ. Bố và mẹ đều có công việc làm ổn định và điều kiện kinh tế đảm bảo để các con ăn học. Con viết những dòng này và biết chắc chắn rằng mình không hề mắc phải bệnh tâm lý của lứa tuổi vị thành niên là trầm cảm hay bi kịch hoá hoàn cảnh của mình. Và con biết những giọt nước mắt mà con không nén nổi kia là của một chàng trai đang dần trưởng thành.

Thưa bố, con không thể biết, cũng không thể nhớ được mình sinh ra trong một hoàn cảnh như thế nào. Nhưng con biết việc con được sinh ra trên cuộc đời này là ngoài mong muốn của bố. Con chưa thể hiểu thấu những đau đớn của mẹ khi sinh con mà phải chui lủi, trốn tránh họ hàng. Cũng may khi họ hàng bên nội biết chuyện đã cưu mang mẹ và đón chờ ngày con được sinh ra. Còn bố, lúc đó đang vui duyên mới cùng người vợ trẻ trung, xinh đẹp của mình. Rồi đến khi biết chuyện, cô ấy cũng từ bỏ bố mà ra đi. Mẹ và con đã được bố đón về trong hoàn cảnh như thế. Con không biết phải cảm ơn hay xin lỗi bố (hoặc phải làm cả hai việc đó).

Thưa bố, mẹ con đã bất chấp dư luận, bất chấp danh dự của một người đàn bà bị chà đạp để sống, để kiếm tiền. Thế rồi công việc buôn bán, sự khắc nghiệt của kinh tế thị trường đã biến mẹ thành một người đàn bà đanh đá, sắc sảo. Nhưng chưa một lần mẹ oán trách bố, mẹ yêu thương chúng con còn hơn cả cuộc đời mẹ. Con cũng chỉ mới biết đau những nỗi đau của mẹ từ hai năm nay thôi. Trước đó con chỉ là một thằng nhóc sợ sệt, khóc lóc, kêu gào mỗi khi bố say rượu, cờ bạc và chà đạp cả gia đình. Con cũng chỉ biết rất sợ khi mỗi lần như vậy bố đều đánh đập và nói rằng: "Mày không phải con tao". Con đã sợ mình không phải là con của bố và bố sẽ đuổi con ra khỏi nhà.

Thưa bố, con đã chưa ngoan khi thỉnh thoảng còn mải chơi, trốn học đi đánh điện tử. Có lần đã đánh mất chiếc xe đạp mới khi ngồi chơi trong quán điện tử. Cũng nhờ những trận đòn trong lúc say của bố mà con đã dần ngoan hơn. Và cũng chính những trận đòn đó làm cho khoảng cách giữa bố con mình càng xa hơn. Giờ đây con mới biết đau những vệt đòn đã thành sẹo trên người của mẹ khi lăn vào đỡ đòn cho con. Con thật lòng xin lỗi.

Trong những nỗi đau mà con mới bắt đầu cảm nhận được ở lứa tuổi của mình còn có cả nỗi đau cho bố. Đau cho thân thể ngày một gầy mòn đi của bố, đau cho sức khoẻ của bố ngày một yếu đi, thần kinh của bố ngày một suy kiệt vì rượu. Từ một công nhân tay nghề giỏi trong một nhà máy lớn bố đang phải đối diện với một quyết định nghỉ việc của Ban giám đốc nhà máy. Tất cả cũng là vì rượu.

Thưa bố, có lúc con nghĩ rằng có phải chính con đang là nguyên nhân của mọi nước mắt và đòn roi trong gia đình mình. Nhưng con đều cố gắng gạt đi những suy nghĩ đó để thương mẹ, để xót bố và để làm gương cho các em.

Thế rồi những giọt nước mắt cố nén kia đã không thể vào trong được nữa, trong đó có cả những giọt nước mắt hận bản thân mình. Con đã dùng sức của một chàng trai mười bảy tuổi để cưỡng lại bố. Hai tay con bẻ hai cánh tay gày gò của bố ra sau lưng; Bố nằm khuỵ xuống sàn nhà dưới hai đầu gối của con. Mẹ ôm con ra mà khóc, mà kêu. Bố tiếp tục cầm dao, cầm gậy mà đánh mẹ, mà đuổi con. Bố còn đổ nguyên một chai xăng vào túi tiền của mẹ, vào điện thoại, vào cuốn sổ ghi nợ buôn bán của mẹ mà đốt. Mấy người hàng xóm xì xào với nhau: "Nó chính là hậu quả của bố nó gây nên". Con đau và bật khóc thành tiếng. Tiếng khóc của một thằng con trai 17 tuổi.

Thưa bố, có thể con sẽ không tham dự kỳ thi Đại học này nữa. Đó sẽ là quyết định làm cuộc đời con rẽ sang một hướng khác. Trong đầu con đang nghĩ đến một người thợ công nhân lành nghề trong một nhà máy lớn nhưng sẽ không say rượu, cờ bạc và đánh đập vợ con.

Con muốn xin lỗi bố thật nhiều.

Trung thu nhớ nội

Lại sắp đến rằm Trung thu rồi. Cái ánh trăng bàng bạc của đêm rằm làm người ta nhớ đến những điều tự sâu thẳm trong tâm hồn mình. Ký ức về ông nội là một miền sâu thẳm như thế trong tôi.

Bọn trẻ trong cái xóm này rất sợ ông nội. Ông quát rất to, ánh nhìn sắc lẹm, bàn tay gân guốc, vầng trán nhô cao và có một đường "sống trâu" ở giữa. Tôi luôn lấy ông nội ra doạ mỗi khi đứa nhóc nào muốn bắt nạt mình.

Mọi người kể rằng: Ngày xưa nhà ông nội tôi nghèo lắm. Có lẽ đó cũng là cái nghèo chung của dân, của làng. Ông phải kéo xe chổi thuê từ Thái Nguyên về Hà Nội, rồi lại kéo hàng từ đó trở về. Có lẽ vì thế mà đôi chân trần của ông đã trở nên chai lỳ, đôi bàn tay ông gân guốc.

Ông có một niềm đam mê văn nghệ kỳ lạ. Bà nội kể: mỗi lần có đoàn văn công về phố huyện biểu diễn ông đều bỏ hết công việc để đốt đuốc đi xem. Ông thuộc rất nhiều câu trong truyện Kiều, Lục Vân Tiên, Phạm Công Cúc hoa. Ông thường ngâm nga trong cả những lúc làm việc đồng áng.

Tôi là thằng cháu "đích tôn" của nội. Ngày sinh tôi, ông đi bộ từ bệnh viện huyện về nhà để báo tin cho mọi người. Gặp ai từ đầu làng đến cuối làng ông đều nói: "Thắng rồi, Thắng rồi". Tên tôi cũng do ông nội đặt cho. Ở cái làng nhỏ bé này, người ta truyền tai nhau và suy diễn về cái tên của tôi cũng thật buồn cười.

Chuyện thế này, mẹ tôi thời con gái nghe nói đẹp nhất làng. Một chú con nhà khá giả trong làng đem lòng yêu thương. Gia đình chú cũng mong một ngày mẹ về làm dâu bên họ. Nhà nội nghèo. Bố tôi lúc đó chuẩn bị lên đường nhập ngũ. Bố cũng đem lòng yêu thương mẹ. Nhưng bố có vẻ "kém thế" hơn. Cuối cùng mẹ cũng chọn bố. Ông nội là người vui nhất. Cái khẩu hiệu mà ông hô đó theo mọi người là nằm trong ý đó.

Nội đã đi xa lắm. Mỗi độ thu về tôi lại nhớ nội da diết. Trung thu là dịp tôi vô cùng hãnh diện với bọn trẻ trong làng. Đèn ông sao của tôi bao giờ cũng to nhất, nhiều màu sắc nhất. Những cây nến hạt bưởi của tôi bao giờ cũng cháy lâu nhất. Tất cả đồ chơi đó đều do chính tay nội làm. Tôi vẫn nhớ như nguyên mùi thơm khét khét của những cây nến hạt bưởi. Nội hướng dẫn tôi cách bóc và phơi hạt, cách xâu chuỗi hạt bưởi để tạo thành những cây nến. Tôi nhớ mãi một kỷ niệm năm tôi học lớp 2. Năm đó cũng vào dịp Trung thu. Nội làm xong đèn ông sao cho tôi trước hôm rằm mấy ngày.

Nội dặn đến rằm mới được đem ra rước. Chiếc đèn thật đẹp. Nó được làm từ những cây tre ngâm nội vớt từ dưới ao. Cái mùi tre ngâm với tôi đã trở thành mùi của đèn ông sao. Nó được dán bằng giấy màu xanh đỏ lấp lánh. Tôi cũng không hiểu nội kiếm từ đâu được nhiều giấy màu đẹp thế. Tôi không thể nào chờ đợi được, cứ nhấp nhổm, hồi hộp. Tôi đã lén đem chiếc đèn ông sao đến lớp. Bọn nhóc trong lớp mắt tròn mắt dẹt vây quanh tôi. Tôi hãnh diện lắm. Một thằng nhóc to nhất lớp mượn chiếc đèn của tôi chạy vòng quanh sân trường. Tôi sợ nó lấy mất, khóc ầm ĩ. Thế rồi cô giáo đã thu mất chiếc đèn của tôi. Mắt tôi đỏ hoe. Chiều hôm đó nội dắt tôi sang tận nhà cô (cũng ở gần làng) để xin lại đèn cho tôi. Tôi lại có đèn để diện vào đúng đêm hôm rằm.

Nội ra đi cũng vào mùa thu. Trái bưởi trong vườn đã chuyển vàng. Tôi cũng đã lớn. Bọn trẻ trong làng cũng không còn trò để giành hạt bưởi làm nến nữa. Các loại đồ chơi hiện đại được chúng yêu thích hơn. Nhưng tôi vẫn luôn yêu nội, yêu những chiếc đèn ông sao thơm mùi tre ngâm, yêu những cây nến hạt bưởi...

                                                                                                      Trung thu 2010

BÀI THƠ VIẾT CHO MÙA HẠ

Hạ ngập ngừng rơi trên cánh bằng lăng

Ve da diết dưới sân trường đầy nắng
Mai xa rồi tuổi học trò áo trắng
Bạn bè ơi bao kỷ niệm còn đây

Phút chia tay nước mắt đong đầy
Giọt mực tím ướt nhoè trang giấy
Tìm quanh sân trường sao chẳng thấy
Chiếc lá ngày nào tôi cùng bạn chép thơ

Học trò văn nổi tiếng mộng mơ
Giờ học Toán mắt nhìn ra cửa sổ
Cơn mưa mùa hoá thành nỗi nhớ
Hàm số xoay tròn nhảy điệu Tăng gô

Chẳng thể nào trở lại được ngày xưa
Mùa hạ đến rủ nhau đi hái phượng
Con gái trở đầy hoa sung sướng

Con trai hát hoài bài hát "Chiếc giỏ xe"

Có cơn gió thì thầm rất khẽ
Mai xa rồi ai nhớ, ai quên???
                                                             Tháng 5.1999

HƯƠNG CHÈ

Nắng vàng, Nón trắng, Chè xanh

Tay em thoăn thoắt lòng anh bồi hồi.

Dáng em ở giữa lưng đồi

Chè xanh nón trắng bồi hồi lòng anh.

*

Với tay vén sợi tơ mành

Đêm qua con nhện giăng thành nhớ thương.

Đất trời bát ngát mùi hương

Dưới vành nón trắng vấn vương mắt cười.

*

Đất cằn chè vẫn xanh tươi

Búp tròn lá biếc như người hôm nay.

Nhựa chè đen sạm đôi tay

Má hồng vẫn ngát hương say đất trời.

*

Câu sli, câu lượn chơi vơi.

Nàng Công, chàng Cốc trọn đời bên nhau

Gặp em chẳng dám qua cầu.

Sợ hương chè uốn móc câu giật mình

*

Sợ làn tóc mái người xinh

Để cho ngọn gió vô tình mơn man.

Suối reo chim hót rộn ràng

Tay em hái những vội vàng nắng trưa.

*

Em về nón trắng đong đưa

Cây cầu lỡ nhịp anh vừa bước qua

Tối nay anh sẽ sang nhà

Mượn hương trà của chén trà làm quen.

*

Chè thơm em đãi khách hiền

Khách về bên chõng còn nguyên nụ cười.

*

Trăng non hé rạng trên đồi

Sáo ai hết đứng lại ngồi bến ao.

Thẹn thùng tay nhận khăn trao

Hương chè đượm những ngọt ngào yêu thương.

                                                          Tháng 7.2010

QUÊ

                       Quê

Cha chở sương trên vai buổi sớm
Mẹ cõng nắng về lúc chiều xuống bờ đê
Bốn năm trời con học xa quê
Vẫn sớm chiều mẹ cha vội vã.


Đường cày cha những nếp nhăn vất vả
Gánh lúa mẹ về rơi rụng hạt đầu bông
Vần thơ con xin gửi những ước mong
Tháng năm ơi, mẹ cha đừng thêm tuổi.


Con vẫn chưa qua thì nông nổi
Với sách đèn trăn trở những mùa thi
Con sẽ trở về nơi con đã ra đi
Và cày lên những đường cày rất mới.


                                         Hà Nội, năm 2004